Ως Υποκείμενο των δεδομένων ορίζεται το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί να εξακριβωθεί, δηλαδή μπορεί να προσδιορισθεί αμέσως ή εμμέσως, ιδίως βάσει αριθμού ταυτότητας ή βάσει ενός η περισσότερων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόστασή του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονομική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική, όπως καταλαβαίνουμε από τον κανονισμό GDPR.
Το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται κατόπιν έγγραφου αιτήματός του να λαμβάνει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας επιβεβαίωση του κατά πόσον δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν έχουν υποβληθεί ή εξακολουθούν να υποβάλλονται ή όχι σε επεξεργασία και, εφόσον συμβαίνει αυτό, να αποκτά πρόσβαση στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και τις ακόλουθες πληροφορίες:
α) τους σκοπούς και τη νομική βάση για την επεξεργασία·
β) τις κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των οποίων γίνεται επεξεργασία·
γ) τους αποδέκτες ή τις κατηγορίες αποδεκτών στους οποίους γνωστοποιήθηκαν τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως τους αποδέκτες σε τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς·
δ) εφόσον είναι δυνατόν, το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα αποθήκευσης των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή, όταν αυτό είναι αδύνατο, τα κριτήρια που καθορίζουν το εν λόγω διάστημα·
ε) την ύπαρξη δικαιώματος υποβολής αιτήματος στον υπεύθυνο επεξεργασίας για τη διόρθωση, ή τη διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ή τον περιορισμό της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν στο υποκείμενο των δεδομένων·
στ) το δικαίωμα υποβολής καταγγελίας στην κατά περίπτωση αρμόδια εποπτική αρχή και τα στοιχεία επικοινωνίας με αυτή·
ζ) τη γνωστοποίηση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία και κάθε διαθέσιμης πληροφορίας όσον αφορά στην προέλευσή του Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να είναι σύννομη και δίκαιη.
Θα πρέπει να είναι σαφές για τα φυσικά πρόσωπα ότι δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν συλλέγονται, χρησιμοποιούνται, λαμβάνονται υπόψη ή υποβάλλονται κατ’ άλλο τρόπο σε επεξεργασία, καθώς και σε ποιο βαθμό τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβάλλονται ή θα υποβληθούν σε επεξεργασία. Απαιτείται κάθε πληροφορία και ανακοίνωση σχετικά με την επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα να είναι εύκολα προσβάσιμη και κατανοητή και να χρησιμοποιεί σαφή και απλή γλώσσα
- τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβάλλονται σε επεξεργασία με αυτοματοποιημένα μέσα(γεγονός που αποκλείει τα έντυπα αρχεία),
- η νομική βάση της επεξεργασίας είναι είτε η συγκατάθεσητου υποκειμένου των δεδομένων (άρ. 6 παρ. 1α ή άρ. 9 παρ. 2α ΓΚΠΔ) είτε η εκτέλεση σύμβασης στην οποία το υποκείμενο των δεδομένων είναι συμβαλλόμενο μέρος (άρ. 6 παρ. 1β ΓΚΠΔ),
- τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αφορούν το υποκείμενο των δεδομένων και έχουν παρασχεθεί από αυτό. Θεωρείται ότι έχουν παρασχεθεί από το υποκείμενο των δεδομένων όταν παρέχονται συνειδητά και ενεργητικά, όπως στοιχεία σε έναν λογαριασμό που υποβάλλονται με ηλεκτρονικά μέσα π.χ. διεύθυνση αλληλογραφίας, όνομα χρήστη, ηλικία), αλλά και όταν παράγονται και συλλέγονται από τις δραστηριότητες των χρηστών, κατά τη χρήση μιας υπηρεσίας ή συσκευής (π.χ. μη επεξεργασμένα δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία από έξυπνο μετρητή, αρχεία καταγραφής δραστηριοτήτων, ιστορικό χρήσης δικτυακών τόπων ή ιστορικό αναζητήσεων),
- η άσκηση του δικαιώματος δεν επηρεάζει δυσμενώςτα δικαιώματα και τις ελευθερίες άλλων.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε στις κατευθυντήριες γραμμές για το δικαίωμα στη φορητότητα των δεδομένων (WP242 rev.01) που εξέδωσε η Ομάδα εργασίας του άρθρου 29 και έχουν εγκριθεί από το ΕΣΠΔ.
Το υποκείμενο μπορεί να κληθεί να πληρώσει εύλογο τέλος, μόνο εάν το αίτημα είναι προδήλως αβάσιμο ή υπερβολικό (ιδίως όταν επαναλαμβάνεται) ή ο αριθμός των αντιγράφων που καλείται ο υπεύθυνος επεξεργασίας να χορηγήσει είναι μεγάλος.
-η επεξεργασία είναι παράνομη,
-τα δεδομένα δεν είναι απαραίτητα πλέον για τον σκοπό της επεξεργασίας, αλλά το υποκείμενο ζητά την τήρησή τους για την άσκηση και υπεράσπιση νομικών του αξιώσεων,
-το υποκείμενο έχει ασκήσει το δικαίωμα εναντίωσης και ο υπεύθυνος επεξεργασίας εξετάζει την ύπαρξη υπέρτερου εννόμου συμφέροντός του.
α) εάν το υποκείμενο των δεδομένων έχει ζητήσει τη διόρθωση των ανακριβών του δεδομένων, μπορεί να ζητήσει τον περιορισμό της επεξεργασίας για όσο διάστημα ο υπεύθυνος επεξεργασίας εξετάζει το αίτημα διόρθωσης,
β) εάν το υποκείμενο ασκεί το δικαίωμα εναντίωσης μπορεί να ζητήσει παράλληλα τον περιορισμό της επεξεργασίας για όσο διάστημα ο υπεύθυνος επεξεργασίας εξετάζει το αίτημα εναντίωσης.
-τα δεδομένα να μεταφερθούν προσωρινά σε άλλο σύστημα,
-να μην υπάρχει πρόσβαση των χρηστών στα δεδομένα,
-τα δεδομένα να μην είναι προσωρινά δημοσιευμένα στην ιστοσελίδα.
Το δικαίωμα διαγραφής («δικαίωμα στη λήθη») είναι το δικαίωμα να ζητά το υποκείμενο των δεδομένων τη διαγραφή των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, εφόσον δεν επιθυμεί πια αυτά τα δεδομένα να αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας και εφόσον δεν υφίσταται νόμιμος λόγος να τα κατέχει ο υπεύθυνος επεξεργασίας (βλ. άρθρο 17 ΓΚΠΔ και αιτιολογικές σκέψεις 65 και 66).
Ειδικότερα, το υποκείμενο των δεδομένων μπορεί να ανακαλέσει τη συγκατάθεσή του επί της οποίας βασίζεται η επεξεργασία, οπότε τα δεδομένα πρέπει να διαγραφούν εφόσον δεν υπάρχει άλλη νομική βάση για την επεξεργασία.
Επίσης, εάν τα δεδομένα δεν είναι πλέον απαραίτητα σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή υποβάλλονται κατ’ άλλον τρόπο ή παράνομα σε επεξεργασία ή εάν το υποκείμενο των δεδομένων αντιτάσσεται στην επεξεργασία και δεν υφίστανται επιτακτικοί και νόμιμοι λόγοι για την επεξεργασία, μπορεί το υποκείμενο των δεδομένων να ζητήσει τη διαγραφή τους. Ωστόσο, άλλα δικαιώματα της ΕΕ, όπως το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης και το δικαίωμα στην ενημέρωση, πρέπει επίσης να διασφαλίζονται. Πληροφορίες για το δικαίωμα διαγραφής συνδέσμων από τον κατάλογο αποτελεσμάτων της μηχανής αναζήτησης κατόπιν αναζήτησης με το ονοματεπώνυμο του υποκειμένου των δεδομένων είναι διαθέσιμες στη σχετική ενότητα.
Περαιτέρω, το δικαίωμα αυτό έχει ιδίως σημασία όταν το υποκείμενο των δεδομένων παρέσχε τη συγκατάθεσή του ως παιδί, όταν δεν είχε πλήρη επίγνωση των κινδύνων που ενέχει η επεξεργασία, και θέλει αργότερα να αφαιρέσει τα συγκεκριμένα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, κυρίως από το διαδίκτυο. Το υποκείμενο των δεδομένων θα πρέπει να μπορεί να ασκήσει το εν λόγω δικαίωμα παρά το γεγονός ότι δεν είναι πλέον παιδί.
Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται για ένα απόλυτο δικαίωμα, καθώς η περαιτέρω διατήρηση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να είναι σύννομη, όταν είναι αναγκαία, για λόγους όπως για την άσκηση του δικαιώματος ελευθερίας της έκφρασης και ενημέρωσης, όπως προαναφέρθηκε, ή για τη συμμόρφωση με νομική υποχρέωση, για την εκπλήρωση καθήκοντος που εκτελείται προς το δημόσιο συμφέρον ή κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στον υπεύθυνο επεξεργασίας, για λόγους δημόσιου συμφέροντος στον τομέα της δημόσιας υγείας, για σκοπούς αρχειοθέτησης προς το δημόσιο συμφέρον, για σκοπούς επιστημονικής ή ιστορικής έρευνας ή στατιστικούς σκοπούς ή για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων.
Επιπλέον Ενημέρωση
Για να είναι αποτελεσματικό το δικαίωμα διαγραφής, ο ΓΚΠΔ προβλέπει δύο περιπτώσεις περαιτέρω ενημέρωσης:
-
όταν τα προσωπικά δεδομένα έχουν δημοσιοποιηθεί σε διαδικτυακό περιβάλλον (για παράδειγμα σε κοινωνικά δίκτυα, φόρουμ ή ιστότοπους) ή
-
όταν τα προσωπικά δεδομένα έχουν γνωστοποιηθεί σε αποδέκτες.
Στην πρώτη περίπτωση, εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει δημοσιοποιήσει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και υποχρεούται κατά τα ανωτέρω να τα διαγράψει, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθέσιμη τεχνολογία και το κόστος εφαρμογής, θα πρέπει να λαμβάνει εύλογα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των τεχνικών μέτρων, για να ενημερώσει σχετικά με το αίτημα διαγραφής τους υπευθύνους επεξεργασίας που επεξεργάζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, ώστε να διαγράψουν οποιουσδήποτε συνδέσμους ή αντίγραφα ή αναπαραγωγή των εν λόγω δεδομένων.
Στη δεύτερη περίπτωση, εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει γνωστοποιήσει τα προσωπικά δεδομένα σε αποδέκτες, οφείλει να ανακοινώσει σε κάθε έναν εξ αυτών τη διαγραφή των δεδομένων − εκτός εάν αυτό αποδεικνύεται ανέφικτο ή εάν συνεπάγεται δυσανάλογη προσπάθεια. Εφόσον ζητηθεί, ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να ενημερώσει το υποκείμενο των δεδομένων σχετικά με τους αποδέκτες αυτούς.
Περιορισμοί Διαγραφής
Τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων είναι δυνατό να υπόκεινται σε νόμιμους περιορισμούς μέσω νομοθετικών μέτρων, εφόσον δεν παραβιάζουν τον πυρήνα του εκάστοτε δικαιώματος, αφορούν σε αναγκαία και αναλογικά μέτρα που οφείλει να λαμβάνει μια δημοκρατική κοινωνία, εξυπηρετούν κάποιον από τους σκοπούς που αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 23 παρ. 1 στοιχ. α΄- ι΄ ΓΚΠΔ και καλύπτουν τις προϋποθέσεις του άρθρου 23 παρ. 2 αναφορικά με το ελάχιστο περιεχόμενό τους.
Περιορισμοί του δικαιώματος διαγραφής τίθενται στα άρθρο 34 του ν. 4624/2019. Η Αρχή με τη γνωμοδότησή της 1/2020 επί των διατάξεων του ν. 4624/2019 επισήμανε ότι με τα άρθρα 31 έως 35 του ν. 4624/2019 προβλέπονται εκτεταμένοι περιορισμοί των δικαιωμάτων των υποκειμένων χωρίς να ορίζονται συγκεκριμένες ρυθμίσεις ανάλογα με την περίπτωση για τα θέματα που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 23 του ΓΚΠ∆. Η Αρχή επιφυλάσσεται να κρίνει, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, αν οι εφαρμοζόμενοι σε κάθε περίπτωση, με βάση τις διατάξεις αυτές του νόμου, περιορισμοί είναι σύμφωνοι με τον ΓΚΠ∆ και με τις επιταγές που απορρέουν από τον ΧΘ∆ΕΕ και την ΕΣ∆Α(βλ. αιτ. σκ. 73 ΓΚΠ∆) και ιδίως από τα άρθρα 7, 8 και 52 ΧΘ∆ΕΕ και 8 ΕΣ∆Α.
Συμμόρφωση Υπεύθυνου ΕπεξεργασίαςΠληροφορίες σχετικά με τον τρόπο άσκησης δικαιώματος από το υποκείμενο των δεδομένων, τον χρόνο παροχής πληροφοριών κατόπιν αιτήματος άσκησης δικαιώματος και το ελάχιστο περιεχόμενο ενημέρωσης σε περίπτωση μη ικανοποίησης δικαιώματος είναι διαθέσιμες στην ενότητα «Δικαίωμα ενημέρωσης και διαφάνεια».
- Ο υπεύθυνος επεξεργασίας μπορεί νομίμως να λαμβάνει τέτοια απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 2 ΓΚΠΔ, μόνον εάν το υποκείμενο έχει παράσχει ρητή συγκατάθεση ή όταν η απόφαση είναι αναγκαία για τη σύναψη ή την εκτέλεση σύμβασης μεταξύ υποκειμένου των δεδομένων και του υπευθύνου επεξεργασίας ή η εν λόγω απόφαση επιτρέπεται από το δίκαιο της Ένωσης ή κράτους μέλους, στο οποίο υπόκειται ο υπεύθυνος και το οποίο προβλέπει κατάλληλα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων του υποκειμένου.
- Εάν η εν λόγω απόφαση λήφθηκε ως αναγκαία για την σύναψη ή εκτέλεση σύμβασης μεταξύ του υπεύθυνου επεξεργασίας και του υποκειμένου ή βάσει της ρητής συγκατάθεσης του υποκειμένου, το τελευταίο έχει το δικαίωμα να την αμφισβητήσει και ο υπεύθυνος υποχρεούται να εφαρμόσει κατάλληλα μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων του, όπως να εξασφαλίζει την ανθρώπινη παρέμβαση στη λήψη της απόφασης ή το δικαίωμα έκφρασης άποψης καθώς και αμφισβήτησης της απόφασης από το υποκείμενο.
- Εφόσον ο υπεύθυνος επεξεργασίας προβαίνει σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία των δεδομένων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, παρέχει στο υποκείμενο των δεδομένων, κατά τη λήψη των δεδομένων (όταν τα έχει συλλέξει από το ίδιο) ή σε εύλογο χρόνο (όταν αυτά έχουν ληφθεί από άλλη πηγή), εκτός από τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα άρθρα 13 και 14 ΓΚΠΔ, και τις εξής επιπλέον πληροφορίες:
- σχετικά με το αν και κατά πόσον λαμβάνει χώρα αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ,
- σχετικά με τη λογική που ακολουθείται,
- σχετικά με τη σημασία και τις προβλεπόμενες συνέπειες της επεξεργασίας,
- το αργότερο κατά την πρώτη επικοινωνία με το υποκείμενο των δεδομένων, ο υπεύθυνος επεξεργασίας επισημαίνει το δικαίωμα του υποκειμένου για εναντίωση, το οποίο περιγράφεται με σαφήνεια και χωριστά από οποιαδήποτε άλλη πληροφορία.
- Το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται, και στην περίπτωση που λαμβάνει χώρα κατάρτιση προφίλ, να εξασφαλίζει τον περιορισμό της επεξεργασίας σε οποιοδήποτε στάδιο αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 18 ΓΚΠΔ.
- Ο υπεύθυνος επεξεργασίας είναι υποχρεωμένος να διαγράψει τα σχετικά προσωπικά δεδομένα, εάν η βάση της κατάρτισης προφίλ είναι η συγκατάθεση του υποκειμένου και αυτή ανακληθεί ή το υποκείμενο ασκήσει το δικαίωμα διαγραφής των δεδομένων του, κατά το άρθρο 17 ΓΚΠΔ, εφόσον δεν συντρέχει άλλη νομική βάση επεξεργασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού.
- Το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται να αντιτάσσεται, ανά πάσα στιγμή και για λόγους που σχετίζονται με την ιδιαίτερη κατάστασή του, στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, η οποία βασίζεται στο άρθρο 6 παρ. 1 στοιχείο στ’ του Κανονισμού, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ (άρθρο 21 παρ.1 ΓΚΠΔ). O υπεύθυνος επεξεργασίας δεν υποβάλλει πλέον τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε επεξεργασία, εκτός εάν καταδείξει επιτακτικούς και νόμιμους λόγους για την επεξεργασία, οι οποίοι υπερισχύουν των συμφερόντων, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του υποκειμένου ή για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων (άρθρο 21 παρ. 2 ΓΚΠΔ).
- Όταν τα υποκείμενα των δεδομένων αντιτίθενται στην επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων τους για σκοπούς απευθείας εμπορικής προώθησης, τα δεδομένα αυτά δεν υποβάλλονται πλέον σε επεξεργασία για τους σκοπούς αυτούς (άρθρο 21 παρ. 3 ΓΚΠΔ).
Νέα GDPR
- Ενημέρωση Εργαζομένων Περί GDPR 02-07-2021